Historia Bożego Ciała ( źródło internet )
Dla wielu z nas święto Bożego Ciała to procesja, spacer w korowodzie ulicami Objezierza, dziewczynki sypiące kwiatki. Ale kto z nas zna pełną historię tegoż święta? Jestem przekonana, że 99,9% ludzi tego nie wie. Zacznijmy zatem od początku!
Boże Ciało, czyli uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, jest jednym z najważniejszych świąt w Kościele katolickim. Jego celem jest publiczne wyznanie wiary w rzeczywistą obecność Jezusa Chrystusa w Eucharystii – pod postaciami chleba i wina.
Święto podkreśla centralne znaczenie Eucharystii w życiu chrześcijan. W przeciwieństwie do Wielkiego Czwartku, kiedy ustanowienie Eucharystii wspominane jest w atmosferze zadumy związanej z męką Chrystusa, Boże Ciało ma charakter radosny i uroczysty. Wierni wychodzą na ulice miast i wsi, aby publicznie oddać cześć Najświętszemu Sakramentowi.
Historia Bożego Ciała sięga XIII wieku. Za narodziny święta uważa się wydarzenia związane z zakonnicą i mistyczką Juliana z Cornillon, żyjącą w pobliżu miasta Liège.
Około 1209 roku Juliana miała serię wizji. Według jej relacji widziała księżyc z ciemną plamą. Z czasem zrozumiała, że księżyc symbolizuje rok liturgiczny Kościoła, a ciemna plama oznacza brak święta poświęconego Eucharystii.
Przez wiele lat zabiegała o ustanowienie takiej uroczystości. Początkowo jej postulaty spotykały się z nieufnością, jednak zyskała wsparcie teologów i duchowieństwa.
Pierwsze obchody:
W 1246 roku biskup Robert de Thourotte ustanowił święto Eucharystii dla swojej diecezji.
Był to pierwszy oficjalny obchód Bożego Ciała w historii chrześcijaństwa.
Kluczowym wydarzeniem dla rozwoju święta był cud eucharystyczny, który miał miejsce w 1263 roku w miejscowości Bolsena. Według przekazów niemiecki kapłan, który miał wątpliwości dotyczące rzeczywistej obecności Chrystusa w Eucharystii, podczas odprawiania mszy zauważył, że konsekrowana hostia zaczęła krwawić. Krople krwi spadły na korporał i ołtarz. Wieść o cudzie szybko dotarła do papieża.
Ustanowienie święta dla całego Kościoła
W 1264 roku papież Urban IV ogłosił bullę Transiturus de hoc mundo, ustanawiając uroczystość Najświętszego Ciała Chrystusa dla całego Kościoła zachodniego.
Rozwój święta w średniowieczu:
Po śmierci Urbana IV święto nie od razu rozpowszechniło się w całym Kościele.
Dopiero w XIV wieku papież Jan XXII potwierdził jego obowiązywanie dla całego Kościoła.
Od tego momentu uroczystość zaczęła szybko zdobywać popularność w Europie.
Boże Ciało w Polsce:
Boże Ciało pojawiło się w Polsce bardzo wcześnie.
Pierwsze obchody odnotowano już w XIV wieku. Uważa się, że święto zostało wprowadzone przez biskupa Nankier w diecezji krakowskiej około 1320 roku.
Wkrótce uroczystość rozprzestrzeniła się na cały kraj.
W czasach Władysław Jagiełło procesje Bożego Ciała miały już bardzo uroczysty charakter. Królowie polscy często uczestniczyli w nich osobiście.
Skąd wzięły się procesje?
Najbardziej charakterystycznym elementem święta jest procesja eucharystyczna.
Kapłan niesie monstrancję z Najświętszym Sakramentem pod baldachimem, a wierni podążają za nim ulicami.
Procesja symbolizuje:
obecność Chrystusa pośród ludzi,
pielgrzymowanie Kościoła przez świat,
błogosławieństwo dla miejscowości, pól, domów i mieszkańców,
publiczne wyznanie wiary.
W dawnych czasach procesje miały także wymiar społeczny – jednoczyły lokalną wspólnotę i podkreślały religijną tożsamość mieszkańców.
Cztery ołtarze – co oznaczają?
Jednym z najważniejszych elementów procesji są cztery ołtarze przygotowywane na trasie przemarszu.
Przy każdym z nich odczytywany jest fragment jednej z Ewangelii.
Cztery ołtarze symbolizują:
1. Cztery Ewangelie
św. Mateusza
św. Marka
św. Łukasza
św. Jana
2. Cztery strony świata
Oznaczają głoszenie Ewangelii wszystkim narodom.
3. Powszechność Kościoła
Kościół ma nieść przesłanie Chrystusa każdemu człowiekowi bez względu na pochodzenie czy miejsce zamieszkania.
Najważniejsze symbole Bożego Ciała:
- Monstrancja
Najważniejszy symbol święta. Jest to ozdobne naczynie liturgiczne służące do wystawiania konsekrowanej hostii do adoracji. Jej promienista forma symbolizuje chwałę Chrystusa.
2. Hostia
Konsekrowany chleb eucharystyczny symbolizujący Ciało Chrystusa.
3. Baldachim
Rozpięty nad kapłanem podczas procesji. Jest znakiem szacunku i królewskiej godności Chrystusa.
4. Dzwonki
Ministranci dzwonią podczas przejścia procesji, ogłaszając obecność Najświętszego Sakramentu.
5. Kadzidło
Symbol modlitwy unoszącej się ku Bogu.
6. Kwiaty
Dziewczynki tradycyjnie sypią kwiaty przed Najświętszym Sakramentem. Oznacza to cześć i radość z obecności Chrystusa.
Ciekawostki związane z Bożym Ciałem:
Dawniej ścigano się po gałązki. Po zakończeniu procesji wierni zabierali do domów gałązki i kwiaty zdobiące ołtarze. Wierzono, że chronią one przed burzami, pożarami i nieszczęściami. Tradycja ta sięga do dziś. Wielu wiernych zrywa gałązki brzozy zdobiącej ołtarz lub wejście do Kościoła i zabiera do domu.
Boże Ciało w dzisiejszych czasach:
Święto Bożego Ciała to piękna tradycja zachowana do dziś w wielu krajach na całym świecie. Procesje odbywają się niemal na całym świecie.
Boże Ciało obchodzone jest w wielu krajach katolickich Europy i Ameryki Łacińskiej, choć nie wszędzie jest dniem wolnym od pracy.
Szczególnie słynne są procesje organizowane w Hiszpanii, Portugalii, Polsce oraz niektórych krajach Ameryki Południowej. Często towarzyszą im dywany kwiatowe układane na ulicach.
W Polsce tradycja układania dywanów kwiatów zachowana jest w słynnym Spycimierzu i wpisana została w 2021 roku na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Mieszkańcy tworzą kilkukilometrowy dywan z żywych kwiatów. Wzory przedstawiają symbole religijne, kielichy, hostie, krzyże oraz motywy roślinne. Do Spycimierza organizowane są wycieczki, które cieszą się popularnością. Inne miejscowości to Klucz, wieś położona na opolszczyźnie, Olszowa, Zalesie Śląskie, Zimna Wódka, Raszowa.
Znaczenie Bożego Ciała dzisiaj:
Dla katolików Boże Ciało pozostaje świętem przypominającym o najważniejszej tajemnicy wiary – obecności Chrystusa w Eucharystii.
Jest to dzień publicznego wyznania wiary, modlitwy za lokalną społeczność oraz podkreślenia jedności Kościoła. Procesja wychodząca poza mury świątyni symbolizuje przekonanie, że wiara nie ogranicza się do kościoła, ale powinna być obecna w codziennym życiu człowieka, w rodzinie, pracy i przestrzeni publicznej.
To właśnie dlatego od ponad siedmiuset lat wierni wychodzą na ulice miast i wsi, niosąc monstrancję, śpiewając pieśni eucharystyczne i zatrzymując się przy czterech ołtarzach – jako znak obecności Chrystusa pośród swojego ludu.
Moje wspomnienia Bożego Ciała z lat dziecięcych:
Moje wspomnienia Bożego Ciała, kiedy to mieszkałam w Objezierzu i sypałam kwiatki, to przede wszystkim kolorowa wieś, pięknie ustrojona proporczykami z kolorowymi wstążkami, które uwielbiałam poprawiać, kiedy wiatr zawijał wstążki wokół sznurka. To ozdobione okna mieszkań. To było dla mnie jedno z najpiękniejszych Świąt w roku. Co najcenniejsze dziś i najbardziej wartościowe, to ludzie, mieszkańcy Objezierza, którzy licznie wychodzili z domu, by przygotować wieś do procesji. To nie byli pojedynczy ludzie, to całe rodziny, dla których wartość przeżycia Bożego Ciała była ważniejsza aniżeli spędzenie czasu w domu przed telewizorem. Wspominając tamten czas, widzę jedność, ludzką solidarność, potrzebę dbania o wspólną przestrzeń, potrzebę integracji ludzkiego zaangażowania. Kiedyś, kiedy proboszczem był Ksiądz Zbyszek Olejniczak, procesja szła niemal do stadionu, ponieważ jeden z ołtarzy był ustawiony przy bloku od strony stadionu. Pamiętam ułożony tam dywan z kwiatów. Pamiętam tłum ludzi, gwar i radość osób, które tam pracowały. Doskonale pamiętam liczny udział dziewczynek sypiących kwiaty. Byłam jedną z nich. Uwielbiałam sypać kwiatki. Mama zawsze dbała o mój biały strój, a ja o to, by zerwać świeże kwiatki. Kiedyś kwiatków było wszędzie dużo. Przy blokach były rabaty i pamiętam malwy, które kwitły pod moim balkonem, pamiętam dzikie róże, które kwitły na wejściu do dzisiejszego orlika przy stadionie. Pamiętam, że płatki maków nie były mile widziane, „bo Ksiądz może się poślizgnąć”. Pamiętam, że sypałam kwiatki też po mojej Pierwszej Komunii, już w pięknej białej sukni. Dziś dziewczynki już nie sypią w tym wieku. Raczej młodsze. Przyjęcie Pierwszej Komunii jest pewnego rodzaju granicą. Kiedyś było po minimum 20 dziewczynek w każdym rzędzie, dziś zdecydowanie mniej. Ale cieszy fakt, że są dziewczynki, śliczne, białe aniołki, które sypią kwiatki na chwałę Bogu. Pamiętam nagrodę od Księdza, za sypanie kwiatków. Zwykle była to czekolada, a w tamtych czasach dostać tabliczkę czekolady to było coś! Ksiądz Zbyszek był wyjątkowym proboszczem. Mam ciepłe wspomnienia jego posługi w naszej parafii, być może dlatego, że przypada na czasy mojego dzieciństwa i czasu, kiedy Kościół był największą wartością dla wielu z nas. Inaczej pewne fakty postrzega się jako dziecko, a inaczej będąc już dorosłym. Dobrze, że są wspomnienia, bo wywołują poczucie wdzięczności za przeżyty czas. Lata 90. to były trudne, ale jednocześnie piękne czasy. Lata bez internetu, spędzane na trzepaku, na klatce schodowej, w parku, czy w bibliotece koło szkoły podstawowej. Lata, kiedy dzieci spędzały czas w realu, nie na czatach czy tik-toku. Pokolenie naszych dzieci tego nie zrozumie i dlatego warto żyć wspomnieniami.
Boże Ciało 04.06.2026 :
Aktualnie, kiedy proboszczem jest Ksiądz Sławomir Ratajczak, procesja jest również piękna i wyjątkowa. Procesja rusza z Kościoła do czterech ołtarzy. Pierwszy jest przy probostwie. W tym roku ołtarz ten przygotowali mieszkańcy Sławienka, Chrustowa, Żukowa. Drugi ołtarz przy cmentarzu przygotowali mieszkańcy Wargowa, Kowalewka i Nieczajny. Trzeci ołtarz przy Domu Kultury przygotowali mieszkańcy Objezierza. Czwarty ołtarz przy parku od strony Kościoła przygotowali mieszkańcy Wymysłowa, Ślepuchowa i Górki. Pięknym zwyczajem jest udział ochotników z OSP Objezierze i Nieczajny. Widok ochotników w mundurach zdecydowanie nadaje wyjątkowego charakteru całym obchodom. Proboszcz kolejny rok zaprosił do udziału w obchodach Bożego Ciała orkiestrę wojsk lotniczych z Poznania. Wyjątkowy charakter święta daje liczny udział służby liturgicznej naszej parafii. Cieszy fakt, że każdego roku liczba ministrantów powiększa się o kolejnych chłopców. Pięknym zwyczajem jest udział dzieci, które w tym roku po raz pierwszy przyjęły Komunię Świętą i idą w procesji dzwoniąc dzwonkami.
Dla mnie procesja Bożego Ciała to pewnego rodzaju symbol publicznego wyznania wiary. To moment, kiedy wychodzi się poza mury Kościoła, z modlitwą i głośnym śpiewem pokazuje się, że wiara jest ważną częścią naszego życia. Nie ukrywam, że procesja jest też okazją, aby spotkać tych, którzy rzadziej uczęszczają do Kościoła. Uczestnicząc w procesji czuję jedność i przynależność do większej wspólnoty. Jednocześnie czuję wdzięczność za wartości, które zostały mi wpojone od wczesnych lat dzieciństwa. Procesja jest wyjątkowym momentem zatrzymania się w codziennym biegu. To czas, kiedy mogę zastanowić się, co jest dla mnie ważne, pomyśleć o tym co było, o tym co jeszcze przede mną. To czas, kiedy idę i wiem, że otoczona jestem ludźmi, którzy wyznają takie same wartości. To czas spokoju!
Serdeczności, H.
Źródło zdjęć:
Facebook Parafii w Objezierzu oraz Sołtys Ślepuchowa Piotr Desperak.
