Kilka lat temu siedząc na lekcji geografii w obornickiej trójce usłyszałem o Pawle Edmundzie Strzeleckim, polskim odkrywcy Australii, który nadał nazwę największemu szczytowi tego kraju, a i sam dostał tam górę swojego imienia, miasto, rzekę…
Generalnie wielki Polak i Wielkopolanin. Pochodził z Głuszyny, która dziś wchodzi w skład Poznania. Ze względu na nazwisko zainteresowała mnie ta postać i choć nie mam 100% pewności, że to mój krewny, to nie stanowiło problemu, by poznać jego historię. W tym legendę według której uciekł z ukochaną z Objezierza, choć czy na pewno tak było?
Zacznijmy od tego kim był Paweł. Pochodził z zubożałej szlacheckiej rodziny, która przybyła pod Poznań z wsi Strzelce Wielkie. Mimo biedy, razem z bratem Piotrem zostali wychowani na patriotów. Piotr był bardziej bojowy i wziął udział w Powstaniu Listopadowym. Paweł wcześniej się zakochał. Jego wybranką była Aleksandra (zwana Adyną) Turno z Oporowa koło Ponieca. Ojcem jej był Adam Turno, żołnierz napoleoński, zaś bratem Hipolit Turno, pierwszy dziecic Objezierza z tego rodu. Adam Turno był hazardzistą przez co popadł w długi. Córkę chciał wydać za bogatego szlachcica, by zięć spłacił jego zobowiązania. Niestety napatoczył się Paweł. Niby miał tytuł, ale grosza przy duszy nie. Dlatego też pan Adam od razu go odrzucił, ale pozostał z nim w przyjaźni.
Jednak Paweł bardziej niż przyjaźń staromodnego ojca, cenił miłość, dlatego postanowił uciec z Adyną.
Ale nie tak od razu.
Wcześniej pan Adam stracił majątek i zamieszkał u swojego brata w Dobrzycy, Adyne zaś wysłał do ciotki w Sędzinach. I tam miało dojść do ucieczki kochanków. Gdy się o tym dowiedział, pan Adam przybył na miejsce i przegnał Pawła nazywając go Łajdakiem. Paweł zyskał pracę zarządcy majątku gdzieś na wschodzie Polski. Gdy zarobił odpowiednią sumę pieniędzy postanowił zacząć podróżować po świecie.
Podróżował na różnych kontynentach, ale przeszedł do historii przez swoje odkrycia w Australii, która była dla Brytyjczyków kolonią karną. Za swoje odkrycia otrzymał tytuł od samej Królowej Brytyjskiej. Jego odkrycia stały się dumą naszego kraju. Nie mógł jednak zapomnieć o Adynie, do której pisał listy. Ona oczywiście też do niego pisała. Postanowili, że nigdy się nie ożenią i słowa dotrzymali.
O Pawle nie zapomniał też pan Adam. Szukał Adynie kolejnych narzeczonych, a kiedy któryś mu nie odpowiadał, miał mówić, że nie był tak zły jak łajdak strzelecki. Warto wspomnieć, że pod koniec życia pan Adam z Adyną zamieszkali w Objezierzu u Hipolita.
Mieszkańcy Objezierza czytający te historie mogą teraz pomyśleć, że przecież to samo miało wydarzyć się właśnie w Objezierzu, ale nie do końca. Żona Hipolita współpracowała z rodziną Dobrzyckich przy organizacji powstania przeciwko Prusakom, choćby przekazując im dokumenty, które przez specjalnego emisariusza przekazywał rząd na emigracji. Emisariuszem była Narcyza Żmichowska, pierwsza polska feministka i kuzynka Pawła. Gdy dotarła do Objezierza, nie spotkała żony Hipolita, gdyż ta pojechała już do Bąblina, gdzie mieszkali Dobrzyccy. Postanowiła tam pojechać, ale wcześniej spotkała pana Adama. Pan Adam, gdy usłyszał poglądy poetki i kogo jest kuzynką, zwyzywał ją tak, że postanowiła mu zrobić na złość.
Maria, żona Hipolita, historię Adyny i Pawła przerobiła na legendę, którą umieściła w latach dwudziestych XIX wieku w Objezierzu i przetrwała ona do naszych czasów. Jednak legenda nie wspomina o jednej rzeczy. Nie jest to do końca pewna informacja, ale jak wskazują badacze, bardzo prawdopodobne jest, że Paweł i Adyna spotkali się w Genewie i to było ich jedyne spotkanie po wydarzeniach w Oporowie. Czy faktycznie miało miejsce? Według Turnów, tak.
Ci, w zemście za opisanie tej historii przez Narcyzę Żmichowską, postanowili oczernić Pawła. Np jedna z legend mówi, że podczas spotkania w Genewie mieli uprawiać stosunek seksualny, podczas którego Paweł przekazał Adynie chorobę ucha, którą miała go zarazić Aborygenka, z którą też miał odbyć stosunek. Jednak nie ma żadnych dowodów, by Paweł nie dotrzymał obietnicy oraz żeby zaraził Adyne.
